Italy vắng mặt World Cup 2026: Khi “thảm họa” không còn làm ai bất ngờ nữa

Bức tranh thật

Italy thua Bosnia và Herzegovina ở loạt đấu penalty trong trận playoff vé World Cup. Đây là lần thứ ba liên tiếp Azzurri không có mặt tại World Cup, sau khi đã bị loại bởi Thụy Điển năm 2018 và North Macedonia năm 2022.

Điểm không ai có thể bỏ qua: Bosnia xếp hạng 66 thế giới tại thời điểm trận đấu. Italy có Barella đang đá cho Inter Milan vô địch. Donnarumma đang cản phá cho PSG ở Champions League. Bastoni được nhiều người coi là trung vệ hay nhất châu Âu.

Tờ Corriere della Sera chạy tít “The World Cup curse”. Gazzetta dello Sport gọi đây là “Apocalisse terza”, thảm họa thứ ba.

Nhưng cái đáng sợ nhất không phải tiêu đề. Đáng sợ nhất là câu này từ chính người hâm mộ Italy sau trận: “Lần này tôi không bất ngờ nữa.”

Trận đấu đó diễn ra thế nào

Italy dẫn 1-0. Đang kiểm soát. Rồi phút 41, Bastoni phạm lỗi nhận thẻ đỏ.

Điều cần nhìn thẳng: trước khi Bastoni bị đuổi, Italy chỉ có 2 cú sút với tổng xG chưa đến 0.15. Đang thắng nhưng chơi như đội đang thua.

Khi xuống 10 người, toàn bộ phương án giữ bóng và kéo dài thời gian sụp đổ. Bosnia san bằng, đẩy vào penalty. Italy sút hỏng hai quả, Bosnia đi tiếp.

Trong 48 giờ sau đó: Chủ tịch FIGC Gabriele Gravina từ chức. Tiếp theo là Gianluigi Buffon, Trưởng đoàn đội tuyển. Gattuso nhiều khả năng sẽ theo sau. Cả hệ thống lãnh đạo tan vỡ chỉ sau một trận đấu.

Cái lỗi không ai muốn thừa nhận

Câu trả lời dễ nhất: “Thế hệ này kém.” Sai hoàn toàn.

Câu trả lời thứ hai hay gặp: “Gattuso không phải HLV tầm World Cup.” Cũng không đúng toàn bộ.

Gattuso nhậm chức tháng 6/2025 khi đội đã thua trận mở màn vòng loại gặp Na Uy, sau đó dẫn dắt đội thắng 6 trận liên tiếp trước khi thua Na Uy lần hai và phải vào playoff. Ông không phải vấn đề gốc rễ.

Bản chất nằm sâu hơn, và nó bắt đầu ở chính các CLB Serie A.

Serie A là giải đấu có văn hóa quản trị rủi ro cao nhất châu Âu. HLV biết họ có thể mất việc sau 2-3 trận. Trong môi trường đó, lý trí bắt họ chọn cầu thủ kinh nghiệm không mắc lỗi, thay vì cầu thủ trẻ có thể tạo đột biến nhưng cũng có thể khiến bạn mất ghế.

Hệ quả: cầu thủ trẻ Italy không được ra sân đủ để trưởng thành. Khi lên đội tuyển quốc gia, họ vẫn là “tài năng tiềm năng”, không phải cầu thủ đã đi qua áp lực thực sự.

Một cựu cầu thủ trẻ từng qua lò AC Milan, Bologna, Torino, giờ đang đá hạng amateur, nói thẳng: “Chỉ ai đã sống trong hệ thống này mới biết nó thực sự ghê tởm như thế nào. Cò cầu thủ, tiền bạc, thiên vị, ban lãnh đạo ngược đãi cầu thủ. Đây là hệ thống độc hại.”

Đây không phải than vãn. Đây là mô tả cấu trúc.

Con đường thực tế, không phải tuyên ngôn

Hội Chủ tịch cầu thủ Italy, Umberto Calcagno, nói thẳng: cần quy định bắt buộc Serie A dùng nhiều cầu thủ Italy hơn. Một cuộc bầu chủ tịch FIGC mới được ấn định ngày 22/6.

Bầu người mới là bước đầu tiên. Nhưng không phải giải pháp.

Giải pháp thật sự cần ít nhất 10-15 năm và phải xảy ra ở cả ba tầng cùng lúc:

Tầng 1 là CLB: thay đổi văn hóa quản lý rủi ro, tạo ra môi trường cho cầu thủ trẻ được thật sự thi đấu, không chỉ được đăng ký.

Tầng 2 là liên đoàn: đảm bảo đội tuyển có thời gian tập trung đủ. Gattuso từng phàn nàn ông không thể tổ chức nổi một buổi tập hai ngày vì Serie A không điều chỉnh lịch. Đây là vấn đề quyền lực thực sự giữa FIGC và các CLB, không phải vấn đề thiện chí.

Tầng 3 là triết lý: dừng ưu tiên chiến thuật phòng thủ từ tầng trẻ. Tây Ban Nha mất 20 năm thay đổi triết lý La Masia, Pháp mất 15 năm xây Clairefontaine. Italy chưa có quyết định tương đương nào được thực thi đồng bộ.