Del Piero thẳng thắn chỉ ra vấn đề của bóng đá Italy: chậm, thiếu dũng cảm và luôn than mệt

Bóng đá Italy lại trải qua một mùa Champions League đầy thất vọng, và lần này, câu chuyện không còn đơn thuần là việc một vài CLB bị loại sớm. Điều khiến giới chuyên môn lo ngại hơn nằm ở bức tranh rộng lớn hơn nhiều: nhịp độ thi đấu của Serie A đang tụt lại, tư duy chiến thuật đang lộ ra sự cũ kỹ, còn cách các đội bóng Italy phản ứng trước bóng đá đỉnh cao châu Âu vẫn mang cảm giác nặng nề, chậm chạp và thiếu sự bứt phá.

Trong một chương trình của Sky Sport, hàng loạt tên tuổi lớn như Alessandro Del Piero, Fabio Capello, Zvonimir Boban, Paolo Condò và Alessandro Costacurta đã cùng lên tiếng. Họ không né tránh, không xoa dịu bằng những lời biện minh quen thuộc, mà đi thẳng vào gốc rễ của vấn đề. Từ tốc độ luân chuyển bóng, khả năng xử lý tình huống, thói quen kéo chậm trận đấu cho tới cách đào tạo cầu thủ trẻ, tất cả đều được đặt lên bàn mổ xẻ. Và điểm chung trong những nhận định ấy là một lời cảnh báo rõ ràng: bóng đá Italy không chỉ đang thua về kết quả, mà còn đang thua cả về tư duy.

Del Piero: vấn đề lớn nhất của Serie A là sự chậm chạp và thói quen than mệt

Del Piero nói rất thẳng rằng bóng đá Italy hiện tại đang thua kém đối thủ ở nhiều tầng. Theo anh, vấn đề không chỉ nằm ở kỹ thuật thuần túy mà còn nằm trong đầu óc và tốc độ xử lý. Một đội bóng có thể chuyền đúng, đứng đúng vị trí, nhưng nếu mọi thứ diễn ra quá chậm thì bóng đá sẽ mất đi tính sát thương. Del Piero cho rằng ở Serie A hiện nay, từ việc chuyển cánh, tổ chức bóng, cho tới xử lý trong không gian hẹp, tất cả đều mang cảm giác chậm hơn so với mặt bằng Champions League. Theo anh, khi bóng tới chân, cầu thủ phải xử lý nhanh ngay từ khoảnh khắc đầu tiên, bởi bóng đá hiện đại không cho phép bạn có quá nhiều nhịp để suy nghĩ rồi mới hành động.

Cựu đội trưởng Juventus còn nhấn mạnh rằng sự tụt hậu này không chỉ nằm ở thể lực hay tài năng tự nhiên, mà còn nằm ở những động tác cơ bản nhất. Anh lấy ví dụ về việc nhiều cầu thủ Italy vẫn quen đứng yên rồi chuyền bóng, đặc biệt trong hệ thống ba trung vệ, trong khi bóng đá đỉnh cao đòi hỏi một pha chạm đầu tiên phải có định hướng rõ ràng để mở ra nửa nhịp vượt người. Theo Del Piero, chính những chi tiết nhỏ ấy mới làm nên khác biệt thật sự. Anh cũng không đồng tình với việc các đội bóng Italy liên tục kêu ca vì lịch thi đấu dày đặc. Theo anh, rất hiếm khi nghe các HLV nước ngoài lặp đi lặp lại chuyện quá tải theo cách mà bóng đá Italy vẫn làm. Trong điều kiện hiện tại, với đội hình dày hơn, quyền thay người nhiều hơn và hệ thống phục hồi tốt hơn, việc mãi viện lý do “mệt” chỉ cho thấy một vấn đề sâu hơn: tính chuyên nghiệp vẫn chưa được đẩy tới chuẩn cao nhất.

Capello: trận đấu ở Serie A bị xé vụn, cầu thủ ngày càng mất thói quen chơi thẳng về phía trước

Fabio Capello nhìn vấn đề từ góc độ nhịp độ thực chiến. Ông cho rằng một trong những khoảng cách rõ nhất giữa Serie A và Champions League chính là thời lượng bóng sống và độ liên tục của trận đấu. Ở Italy, nhịp trận quá dễ bị cắt vụn bởi những tình huống nằm sân, câu giờ, chậm đưa bóng vào cuộc hay những chuỗi xử lý chỉ nhằm kéo trận đấu về trạng thái an toàn. Khi trận đấu bị bẻ nhỏ liên tục như thế, cường độ đương nhiên rơi xuống, và một giải đấu mất cường độ thì rất khó sản sinh ra các đội bóng đủ sức cạnh tranh sòng phẳng với những đối thủ lớn ở châu Âu.

Theo Capello, hệ quả nặng hơn nằm ở chỗ cầu thủ Italy đang dần đánh mất trách nhiệm phải đưa bóng lên phía trước. Ông cho rằng ngày nay quá nhiều cầu thủ cảm thấy an toàn khi giữ bóng rồi chuyền ngang, hoặc trả về cho thủ môn như một lựa chọn mặc định, trong khi bóng đá hiện đại đòi hỏi phản xạ đầu tiên sau khi giành lại bóng phải là đẩy lên, phải là hướng về phía trước, phải là tìm cách làm tổn thương đối thủ càng sớm càng tốt. Capello còn kéo câu chuyện xuống tận gốc là hệ thống đào tạo trẻ. Ông cho rằng nếu Italy muốn làm lại thật sự, thì từ cấp độ thiếu niên đã phải thay đổi cách dạy bóng đá: ít áp lực thành tích hơn ở lứa nhỏ, nhiều đầu tư hơn cho kỹ thuật cá nhân và khả năng xử lý bóng trong không gian động. Theo ông, Italy không thiếu tài năng, nhưng thiếu dũng khí để tin và dùng họ đúng lúc.

Boban: bóng đá Italy đang bóp nghẹt tự do sáng tạo và tụt hậu về chiến thuật biên

Zvonimir Boban đồng ý rằng bóng đá Italy chưa đến mức mất hẳn khả năng cạnh tranh, nhưng ông cho rằng nhiều vấn đề đã tồn tại quá lâu mà chưa được giải quyết. Theo ông, lỗi lớn nhất nằm ở chiến thuật. Rất nhiều đội ở Serie A hiện nay xây dựng hệ thống theo kiểu bó buộc, khiến cầu thủ giỏi kỹ thuật không có đủ không gian và tự do để tạo ra sự khác biệt. Boban lấy Como làm ví dụ hiếm hoi của một đội có ý tưởng rõ, có cấu trúc mạch lạc và còn để lại đất diễn cho những cầu thủ thiên về óc sáng tạo. Ông cho rằng hiện giờ tại Italy, mẫu “số 10” đúng nghĩa ngày càng hiếm, không chỉ vì thiếu người mà còn vì hệ thống chiến thuật không còn khuyến khích kiểu cầu thủ ấy tồn tại.

Boban đặc biệt nhấn mạnh tới sự lạc hậu ở hai biên. Theo ông, bóng đá cường độ cao của châu Âu hiện đại sống bằng tốc độ và chiều sâu từ cánh, nơi hậu vệ biên và tiền vệ cánh cùng nhau tạo ra đột biến. Trong khi đó, nhiều đội bóng Italy lại không còn xây dựng lối chơi dựa trên những mũi khoan như vậy. Ông lấy Rafael Leão làm ví dụ tiêu biểu: một cầu thủ có thiên hướng là winger đúng nghĩa, bùng nổ khi có khoảng trống ở hành lang cánh, nhưng lại thường xuyên bị đẩy vào các vai trò làm giảm đi bản năng tự nhiên. Theo Boban, đây không còn là vấn đề cá nhân nữa mà là dấu hiệu cho thấy tư duy chiến thuật của Serie A đang chậm thích nghi với bóng đá hiện đại.

Condò: khác biệt nằm trong những chi tiết nhỏ như nằm sân, câu giờ và nỗi sợ rê bóng

Paolo Condò thì nhìn câu chuyện từ cảm giác xem bóng đá. Theo ông, chỉ cần quan sát một trận Serie A và một trận Champions League, người ta cũng dễ dàng nhận ra độ trôi của trận đấu khác nhau ra sao. Ở Italy, một cầu thủ ngã xuống thường kéo theo nhiều giây chết hơn hẳn, nhịp trận bị bẻ gãy thường xuyên hơn, và thứ bóng đá vốn cần mạch chảy liên tục lại bị kẹt lại trong những đoạn ngắt vụn lặp đi lặp lại. Những chi tiết ấy nhìn qua thì nhỏ, nhưng khi cộng dồn suốt 90 phút, chúng tạo ra khoảng cách rất lớn về cường độ, về cảm giác khẩn trương, và cả về chất lượng chuyên môn.

Ngoài ra, Condò cũng nhắc đến một dữ liệu đáng báo động khác: Serie A có quá ít tình huống rê bóng, quá ít những nỗ lực một đối một mang tính chủ động. Theo ông, khi một giải đấu sản sinh ra những đội bóng ngại đột phá cá nhân, ngại mạo hiểm và ngại phá vỡ cấu trúc của đối thủ bằng kỹ năng riêng, thì giải đấu đó sớm muộn cũng sẽ trở nên bảo thủ. Bóng đá đỉnh cao không thể chỉ sống bằng chuyền an toàn. Nó cần những khoảnh khắc có người dám đứng lên, dám làm động tác, dám vượt qua đối phương để mở tung cục diện. Và theo Condò, Italy đang thiếu điều đó quá rõ.

Costacurta: đã đến lúc bóng đá Italy học lại cách chơi theo trục dọc

Alessandro Costacurta chọn cách tiếp cận đơn giản nhưng rất trúng. Ông cho rằng Champions League mùa này đã cho các đội bóng Italy thấy một bài học rất rõ: bóng đá hiện đại ngày càng được quyết định bởi khả năng chơi theo chiều dọc. Rất nhiều bàn thắng ở vòng knock-out đến từ những pha lên bóng trực diện, xử lý ít chạm, đưa bóng đi nhanh và thẳng về phía khung thành, thậm chí thủ môn cũng tham gia vào quá trình phát triển đợt tấn công đầu tiên. Theo Costacurta, đây là điều các CLB Italy buộc phải học lại nếu không muốn tiếp tục bị bỏ lại phía sau.

Điều khiến ông lo hơn cả là bóng đá Italy bây giờ đang trở nên nhàm chán ngay cả với chính mình. Những chuỗi chuyền qua lại giữa thủ môn và hậu vệ từng được coi là biểu hiện của kiểm soát, nhưng nếu lặp quá nhiều mà không tạo ra tiến triển thật sự, nó chỉ mang đến sự mệt mỏi cho cầu thủ lẫn khán giả. Costacurta cho rằng người hâm mộ đã bắt đầu chán thứ bóng đá chỉ biết chuyền vòng ngoài mà không đủ sức xuyên phá. Với ông, đây không phải chuyện thẩm mỹ đơn thuần, mà là dấu hiệu cho thấy lối chơi hiện tại không còn đủ hiệu quả. Italy từng là nền bóng đá rất giỏi học hỏi và thích nghi, và ông tin rằng nếu thực sự chịu nhìn lại mình, Serie A vẫn có thể thay đổi. Nhưng muốn như vậy, họ phải chấp nhận rằng cái cũ không còn đủ dùng nữa.

Bóng đá Italy cần một cuộc tự phê thật sự, không chỉ là vài lời than thở sau thất bại

Điều đáng chú ý trong tất cả các ý kiến nói trên là không ai muốn bi kịch hóa mọi thứ một cách cực đoan. Không ai nói Italy đã hết thời vĩnh viễn. Nhưng tất cả đều đồng ý rằng một nền bóng đá không thể tiếp tục sống bằng ký ức, bằng bản sắc cũ hay bằng những lý do quen thuộc như lịch dày, thiếu may mắn hay trọng tài. Khi cùng một loại vấn đề cứ lặp đi lặp lại qua nhiều mùa giải, điều đó có nghĩa là lỗi không còn nằm ở sự cố riêng lẻ, mà nằm trong cấu trúc tư duy chung.

Italy vẫn có nền tảng, vẫn có truyền thống, vẫn có khả năng sản sinh cầu thủ giỏi. Nhưng muốn trở lại, họ phải chấp nhận mổ xẻ thật sâu những gì đang sai. Họ phải học lại cách đẩy bóng lên nhanh hơn, chơi can đảm hơn, tin cầu thủ sáng tạo nhiều hơn, và dứt khoát hơn trong việc loại bỏ thói quen trì trệ đã bám quá lâu. Nếu không, mọi lời tiếc nuối sau mỗi mùa Champions League rồi cũng chỉ là tiếng vọng quen thuộc trong một hành lang cũ.

Theo Movesync.vn