Chung kết AFCON 2025 Không gì có thể đáng xấu hổ hơn cho bóng đá châu Phi

Morocco chưa bao giờ che giấu khát vọng viết nên lịch sử tại Cúp bóng đá châu Phi 2025 (AFCON). Nhưng có lẽ, trong những giấc mơ táo bạo nhất, họ – và thẳng thắn mà nói, tất cả chúng ta – cũng không thể tưởng tượng được cái cách mà ngày hội lớn nhất của bóng đá châu lục lại khép lại: giữa sự cay cú, thù địch, những lời cáo buộc, và viễn cảnh hai “anh em” bóng đá suýt đẩy mọi thứ đến một sự cố ngoại giao ngay tại Rabat.

Tất nhiên, tham vọng của nước chủ nhà giờ đã tan thành mây khói.

Không có cái kết cho 50 năm chờ đợi để trở lại đỉnh cao bóng đá châu Phi. Không có câu chuyện cổ tích vô địch trên sân nhà. Không có khoảnh khắc đăng quang cho Chủ tịch Liên đoàn Faouzi Lekjaa, người được lòng dân chúng, được triệu kiến bởi Nhà vua, đứng cạnh Gianni Infantino và Patrice Motsepe, khi tầm nhìn 15 năm của Morocco được hiện thực hóa vào ngày 18/01/2026.

Thực tại song song ấy sẽ không bao giờ tồn tại.

Những gì còn lại là một cái kết hỗn loạn, hấp dẫn nhưng đầy mơ hồ cho một tháng bóng đá cuốn hút, cùng 20 phút bù giờ hiệp hai sẽ còn được mổ xẻ, tranh luận và suy đoán trong nhiều năm tới.

Senegal vô địch – nhưng kết quả gần như chỉ là “chi tiết phụ”

Hãy nói nhanh về kết quả trước: Senegal giành chức vô địch – danh hiệu thứ hai trong ba kỳ AFCON gần nhất và là lần thứ hai trong lịch sử – nhờ cú sút sấm sét ở hiệp phụ của Pape Gueye, sau khi Morocco đá hỏng quả phạt đền ở phút cuối, bỏ lỡ cơ hội kết thúc trận đấu trong 90 phút… hay chính xác hơn là phút bù giờ thứ 20 của hiệp hai.

Nhưng với những gì diễn ra, tỷ số và chiếc cúp gần như trở thành tuyến truyện phụ, so với hai quyết định penalty suýt khiến trận chung kết lớn nhất bóng đá châu Phi bị hủy bỏ lần đầu tiên trong lịch sử. Thậm chí, có thể lập luận rằng việc hủy trận đấu mới là quyết định đúng đắn.

Bàn thắng bị từ chối và sự bất công đầu tiên

Senegal tưởng như đã ghi bàn quyết định ở phút thứ ba của tám phút bù giờ ban đầu (kéo dài do Neil El Aynaoui bị chấn thương mặt). Ismaïla Sarr đánh đầu ghi bàn sau khi cú đánh đầu của Abdoulaye Seck dội xà vượt qua thủ môn Yassine Bounou.

Cả đội Senegal ăn mừng cuồng nhiệt – đây có thể là bàn thắng đầu tiên của họ trong lịch sử các trận chung kết AFCON, sau những lần tịt ngòi vào các năm 2002, 2019 và 2021. Nhưng niềm vui nhanh chóng tắt lịm khi trọng tài Jean-Jacques Ndala thổi còi, cho rằng Seck đã đẩy Achraf Hakimi trong pha tranh chấp.

Seck có đặt tay lên người Hakimi, nhưng hậu vệ PSG cũng tham gia va chạm, và cú ngã kéo dài của anh khiến quyết định này không hề rõ ràng. Đáng chú ý, trọng tài không tham khảo VAR, bất chấp những phản ứng dữ dội từ phía Senegal.

Penalty cho Morocco và sự bùng nổ của hỗn loạn

Ngay sau đó, ở đầu sân bên kia, một quả phạt góc của Morocco khiến Brahim Díaz – cầu thủ hay nhất giải – ngã xuống sau pha áp sát của El Hadji Malick Diouf. Ban đầu, Ndala không có phản ứng.

Nhưng Díaz nổi giận: anh lao vào tranh cãi với trợ lý trọng tài, đối mặt trực tiếp với trọng tài chính, kêu gọi 66.000 khán giả tại sân Prince Moulay Abdellah gây áp lực. Màn hình lớn phát lại khoảnh khắc, VAR ra hiệu, và cảm giác bất công trong sân dâng cao khi người hâm mộ đánh hơi thấy cơ hội vô địch ở phút chót.

Cuối cùng, Ndala nhượng bộ, ra xem màn hình VAR. Khi ông chỉ tay vào chấm phạt đền, khung cảnh lập tức biến thành “West Side Story” phiên bản bóng đá: cầu thủ và ban huấn luyện hai đội – vốn ca ngợi tình anh em trước trận – lao vào tranh cãi, xô đẩy, ngày càng căng thẳng.

Bạo loạn trên khán đài, Senegal suýt bỏ trận

Cảm giác bất công lan tới khu vực CĐV Senegal – một “ốc đảo” vàng xanh giữa biển đỏ. Nhóm CĐV Gaindé, vốn nổi tiếng ôn hòa, bắt đầu mất kiểm soát. Một số cố lao xuống sân đối đầu với trọng tài, số khác xô xát với lực lượng an ninh. Biển quảng cáo điện tử bị giẫm đạp, một nhân viên an ninh phải rời sân bằng cáng.

Trên sân, theo chỉ đạo của HLV Pape Thiaw, các cầu thủ Senegal bỏ vào đường hầm, chỉ còn Sadio Mané ở lại với vai trò người hòa giải.

“Chúng tôi cảm thấy bị đối xử bất công,” Gueye nói với ESPN.

Trong vài phút, số phận trận chung kết treo lơ lửng: Senegal có bỏ cuộc không? Liệu Morocco có chấm dứt 50 năm chờ đợi theo cách này?

Cuối cùng, sau khi tham vấn nhiều ý kiến – trong đó có cựu HLV Claude Le Roy – Mané thuyết phục đồng đội trở lại sân, thể hiện sự điềm tĩnh và lãnh đạo đáng ngưỡng mộ trong hoàn cảnh điên rồ.

Quả penalty “đi vào lịch sử”… theo cách tệ nhất

Khung cảnh trở nên siêu thực khi Díaz, sau hơn 10 phút chờ đợi, bước lên chấm phạt đền trong lúc cảnh sát chống bạo động vẫn đang trấn áp CĐV Senegal.

Và rồi, anh đá hỏng.

Không chỉ là một cú đá hỏng bình thường. Đó là “mẹ của mọi quả penalty hỏng”: một cú panenka yếu ớt vào tay Édouard Mendy.

Không ai ăn mừng. Mendy không được đồng đội chúc mừng. Díaz lặng lẽ quay về giữa sân. Tất cả tạo cảm giác như một thỏa thuận ngầm, kỳ lạ và rợn người.

Liệu Díaz cố tình thất bại để không thắng bằng cách gây tranh cãi? Hay đơn giản là anh đánh mất bản lĩnh trước áp lực và sự hỗn loạn? Có lẽ chúng ta sẽ không bao giờ biết.

Senegal vô địch, nhưng AFCON thua cuộc

Có lẽ, việc trận đấu được định đoạt bằng cú sút sấm sét của Gueye trong hiệp phụ vẫn tốt hơn một chức vô địch bị phủ bóng đen bởi quả penalty phút bù giờ – thứ có thể đã làm tổn hại nghiêm trọng quan hệ Morocco – Senegal.

HLV Morocco Walid Regragui thẳng thắn:
“Trận đấu này là điều đáng xấu hổ cho bóng đá châu Phi.”

Ông chỉ trích hành động của Thiaw, đồng thời thừa nhận Díaz phải chịu trách nhiệm cho cú đá hỏng.

Một giải đấu trong khủng hoảng bản sắc

Sự việc này không thể tách rời khỏi cảm giác thiên vị đã âm ỉ suốt giải đấu: từ phàn nàn về cơ sở tập luyện, công tác trọng tài, cho đến những chiêu trò bên lề như lấy khăn lau tay của thủ môn, tất cả tạo nên một bầu không khí nghi ngờ và chia rẽ.

Và với AFCON, đây không chỉ là một trận chung kết hỗn loạn – mà là một đòn giáng vào uy tín toàn cầu của giải đấu, vốn đã mong manh.

Đêm ấy sẽ còn được nhắc tới rất lâu.
Không phải vì bóng đá đẹp.
Mà vì sự hỗn loạn sẽ sống mãi trong ký ức.

Nguồn:

ESPN.com – Ed Dove
© ESPN Enterprises, Inc. All rights reserved.